- [Info] - [Nieuws] - [Atelier] - [Workshop] - [Historie] - [Museum] - [E-mail] - [Index] - [Home] -
[Bamboestiek] [Experimenteerdag] [Lesbrief] [TeamWorkShop] [Werkplaats] [Zelfstudie Opdracht] [Leidraad Interactieve Projecten] [Kunstaanbod '99] [Buitenobject] [Piramidebouw] [Torenbouw] [Teambuilding]
Lesopdracht
Torenbouw
Iedereen heeft wel wat ervaring met het begrip bouwen: je stapelde als peuter met kleurige houtblokken, je bouwde als kind zandkastelen op het strand of ja maakte wat later hele ingenieuze constructies met lego of meccano. Kinderen proberen vaak al zo hoog mogelijke te komen: hoog, hoger hoogst. En als het bouwwerk omvalt, beginnen ze gewoon weer van voren af aan. Al doende leert men.
Op dezelfde wijze probeert de mensheid sinds de oudheid fantastische bouwwerken te maken die andere bouwsels moeten overtreffen. De piramide van Cheops, de Toren van Babel, de Acropolis in Athene, het Colosseum in Rome, de Eifeltoren in Parijs en het Empire State Building in New York zijn daar voorbeelden van. Misschien weet je zelf nog een aantal bouwwerken te noemen in grote steden of in je eigen woonplaats die imponeren door hun reusachtige of opvallende vorm en hoogte.
Grote bouwwerken bepalen het gezicht van de stad. Ze staan vaak afgebeeld op ansichtkaarten en toeristen maken er graag foto's van omdat ze zoiets in hun eigen land niet hebben. Vele beroemde torens werden gebouwd ter ere van een bepaalde god of geloofsovertuiging, een bijzondere herdenking of om een hele hoge maatschappelijke positie aan te duiden. Ze werden vaak zo stevig gebouwd dat ze de tand des tijds konden trotseren en nu nog steeds overeind staan om te getuigen van de hoogmoed van hun bouwers: stervelingen die zich wilden onderscheiden door zo'n imposante markering achter te laten.
Al eeuwenlang worden er op ook torens gebouwd die eigenlijk helemaal geen direct nut hebben. Bij kerken en kathedralen, bij kastelen en paleizen of het gemeentehuis. Ze laten ons vandaag echter iets zien over de tijd waarin ze zijn ontstaan doordat ze in verschillende modestijlen werden gebouwd. Zo ontstonden in Europa zowel Romaanse als Gotische torens, maar ook torens uit de Barok en de Renaissance. Tegenwoordig bouwen we moderne, technische constructies zoals de Euromast of de toren bij Lopik. In andere landen en culturen ontstonden weer heel andere torenvormen zoals obelisken en piramides (Egypte), minaretten en moskeeën (Mohammedaans) en pagodes (Oost-Azië). Opvallende torens worden vaak gebouwd om macht en rijkdom te symboliseren of om iets of iemand te vereren, dikwijls met een religieuze achtergrond.
De belangrijkste eigenschap van een toren is, dat hij hóóg is. Hoger dan omliggende gebouwen. Men wil met de toren zo hoog mogelijk boven anderen uitsteken, het hoogst zijn. Soms zonder dat de toren een andere functie heeft dan dat hij alleen maar zo hoog mogelijk staat te zijn. Zo'n toren kan dan toch nog een functie krijgen als orriëntatiepunt in een stad of een baken vormen in de lucht- of scheepvaart. Sommige torens worden echter gebouwd met een bepaalde functie: als uitkijkpost, watertoren, vuurtoren, boortoren, zendmast, elektriciteitsmast, hijskraan, ladder, lift, wolkenkrabber, vlaggemast of carillon. Weet je wat de functie is van deze torens?
Opdracht
Maak met behulp van de bamboestokken (30 - 60 cm) en elastiekjes
een zo hoog mogelijke toren. Je mag zelf echter nergens op gaan
staan, dus niet gaan klimmen. Probeer toch hoger te komen dan
dat je zelf bent... Versier de constructie als je klaar bent
eventueel met stof, papier of folie.
Doel
Het is de bedoeling dat je zo ervaring opdoet met het bouwen
met bamboestokken en elastiekjes, de zogenaamde bamboestiek.
Gaandeweg zul je ontdekken welke vormen en constructies stabiel
zijn en stevig staan. Hoe dwarsverbindingen functioneren of wanneer
en waarom iets instort of omvalt. Afhankelijk van de kennis en
vaardigheden van de deelnemers ontstaat er een grote diversiteit
aan bouwwerken. Je kunt al doende veel leren van elkaars ervaringen
en zo stap voor stap ontdekken wat wel en wat niet lukt.
Sleutelwoorden en begrippen
Draagvlak, evenwicht, stabiliteit, kruisverbinding, geraamte,
topzwaar, overhellen, knooptechniek, werkwijze en -volgorde.
Materiaal
Bamboe stokken van 30 of 60 cm; elastiekjes; stof, papier, folie;
touw, lijm en plakband
Evaluatie
In een kringgesprek worden alle bouwwerken, technieken en resultaten
besproken en met elkaar vergeleken. Hoe zijn de verschillende
constructies ontstaan, welke zijn het meest stabiel en evenwichtig?
Wanneer komt er 'verband' in de constructie?
Wat is een driehoeksconstructie, tetraëder, regelmatig achtvlak,
dôme-koepel, etc.
Op de foto's zie je voorbeelden van verschillende bouwvormen
en kun je zien dat zoiets ook al door jou gedaan werd zonder
dat je je daar misschien bewust van bent. Welke techniek zou
zich het best lenen voor een levensgrote aanpak met stokken van
180 of 240 cm?
Tekenen
In een tekenles kunnen de verschillende constructies die gemaakt
werden model staan om tweedimensionaal nagetekend te worden en
in een denkbeeldig landschap te plaatsen.
Teken je bouwwerk als het op de grond staat, dus een beetje van
boven af gezien (vogelvluchtperspectief).
Teken nu hetzelfde bouwwerk op een tafeltje, zodat de onderkant
op ooghoogte staat, waardoor het gebouw de indruk wekt zeer groot
te zijn. De horizon loop ongeveer gelijk met de 'basis' van de
toren. Schilder fraaie luchten.
Vervolgopdracht
Probeer deze keer om met zo min mogelijk bamboestokken (60 cm)
en elastiekjes een stevige vorm te maken: een vierkantte kubus,
een driehoekige piramide of een ander ruimtelijke bouwvorm of
-doos.
Wanneer je er meerdere van dezelfde vorm maakt, kun je ze makkelijker
gaan stapelen en kun je wellicht veel hoger komen dan eerst met
'losse' stokken.
Bovendien kun je met meerdere kinderen samenwerken in groepjes
en samen een bepaalde basisvorm afspreken waarmee je gaat bouwen.
Hiervan kun je er eerst een groot aantal klaarmaken, die je als
bouwsteen gaat gebruiken voor het grote bouwwerk.
Als de losse, gestapelde bouwstenen aaneengeschakeld worden met
elastiekjes, blijken ze een grotere stabiliteit te krijgen: een
heel bouwwerk kun je nu onder aan de hoeken vastpakken en omhoog
tillen. Andere kinderen kunnen er dan weer nieuwe bouwstenen
onderzetten, die ze vastmaken met elastiekjes. Probeer eens hoe
hoog je op deze wijze met elkaar kunt komen.
Van allerlei materiaal kunnen versieringen gemaakt worden die
in de bamboe-constructies kunnen worden gehangen. Kosteloos materiaal,
plakspullen, knipsels, slingers, ballonnetjes, enz.
Grote bamboe-bouwdag
Nadat je nodige ervaring hebben opgedaan in het bouwen met korte
bamboestokken (60 cm) en elastiekjes, kun je beginnen met het
grote werk: bouwen met 2 tot 3 meter lange bamboestokken en grote
post- elastieken. Alle benodigde materialen om torens of piramides
te bouwen van meer dan 10 meter hoogte kunnen bij Stichting De
Lutteltuin worden besteld.