Aeolische Eilanden

 

Aeolische Eilanden voor het Zomermuseum te Vlaardingen

De Stichting Vrije Academie te Vlaardingen organiseerde in de zomer van 1996 voor de achtste maal het 'Zomermuseum', een jaarlijks terugkerende beeldende kunst manifestatie waarin telkens op basis van wisselende thema's de Kunst en de Stad centraal staan.

Verbinding stad­rivier­landschap

Dit jaar vormde het Zomermuseum tevens het Vlaardingse aandeel in de provinciale Kunstestafette '96 met als thema / trefwoord 'Verbindingen'. In de lokale situatie opgevat als de mysterieuze mengeling van zichtbare en onzichtbare draden in het weefsel van de stad. Enerzijds vertaald naar relaties tussen mensen onderling, anderzijds tussen mensen en een plek.

Daarbij werd onderzocht wat de rol en functie van de beeldende kunst kan zijn in het laten ervaren en beleven van deze verbindingen. Maar ook 'het water als verbindend element', het water van de Buitenhaven - Oude Haven en Vlaardingse Vaart dat een lint dwars door de stad vormt.

Op verschillende lokaties langs dit lint werden een aantal in het oog vallende beelden en installaties met een tijdelijk karakter ontworpen en geplaatst. Die werden weer op bijzondere wijze visueel met elkaar in relatie gebracht.

De Lutteltuin werkt op lokatie

Ook de kunstenaars van Stichting De Lutteltuin uit Uden kregen de uitnodiging om met een tijdelijke ingreep en/of toevoeging aan de bestaande situatie deel te nemen aan deze kunstmanifestatie. Bij een eerste lokatiebezoek kwam de situatie rond het Buizengat naar voren als interessant knooppunt in het web van draden en stromingen in de stad. Hier lagen vroeger de fameuze haringschepen gemeerd in afwachting wat en waar de wind hen zou brengen. Ook de rijke historie van de Vlaardinger Driesluizen spreekt hier tot de verbeelding.

Maar vooral de relaties tussen mensen van de stad en van het water en hun banden met de bewoners van het platte land. De hele buurt werd verkend en een van de markantste bouwwerken bleek de molen te zijn aan de Kortedijk die voor een groot deel het aanblik rond het Buizengat bepaald.

Windverbanden langs het water

Als uitgangspunt voor het Zomermuseum '96 neemt De Lutteltuin nu de mysterieuze mengeling van subjectieve gevoelens ten opzichte van de wind als zichtbaar en onzichtbaar spinsel in het weefsel van de stad. Hoe ervaren de verschillende bevolkingsgroepen de windstromingen en windkrachten: schippers en molenaars, bakkers, boeren en tuinders of ambtenaren?

Enerzijds vertaald naar relaties tussen mensen onderling, anderzijds tussen mensen en een plek. Waarbij onderzocht werd wat de rol en functie van de beeldende kunst kan zijn in het laten ervaren en beleven van bewuste en onbewuste (wind)verbanden.

Maar ook het water als verbindend element, de rivier die als een lint dwars door de stad stroomt. Langs dit lint realiseert De Lutteltuin komende dagen op twee lokaties een in het oog vallende beeldend element, ronde constructies bekleed met blauw textiel dat door de werking van de wind een plooibaar karakter krijgt. Door het overeenkomstig gebruik van materialen en kleur worden beide lokaties visueel met elkaar in verbinding gebracht.

Drijvende eilanden van Aeolus

Aeolus, de Latijnse naam van de Vlaardingse molen, leidde uiteindelijk tot de kern van het Lutteltuin project. Als zoon van Zeus of van Poseidon stond Aeolus zelf bekend als god van de winden. Hij leerde de mensen het gebruik van zeilen op hun schepen en molens en was geestelijk vader van de eolusharp, een instrument dat, door de wind in beweging gebracht, fluitende geluiden maakt die ver in de omtrek hoorbaar zijn.

Bovendien was hij de koning van de Aeolische eilanden die ronddreven in zee. Niet elke schipper kon ze vinden, maar wie ze vond, kreeg van Aeolus goede raad voor zijn verdere reis met betrekking tot het weer. Aeolus woonde op de top van de berg waarin hij winden en stormen opgesloten hield in een spelonk. Maar wanneer hij met zijn lansvormige scepter in de berg stiet, vlogen de verschillende winden en stormen eruit om als rovers weg te halen en allerlei schade aan te richtten.

Aeolus bezoekt Vlaardingen

Aeolus staat wereldwijd bekend als god van de winden. Maar ook aan de inwoners van Vlaardingen leerde hij hoe ze gebruik konden maken van zeilen op hun haringschepen en hoe ze door de werking van de wind koren konden malen met de molen. Tot de dag kwam dat hij niet kon begrijpen waarom de schippers uit Vlaardingen niet meer bij hem kwamen voor goede raad met betrekking tot het weer.

Aeolus verliet de top van zijn berg en dreef met zijn eiland via de Noordzee naar Vlaardingen om voor het Buizengat voor anker te gaan. Onderweg zag hij grote zeeschepen die voeren zonder zeil en hij zag dat zelfs de naar hem genoemde molen in Vlaardingen motorisch maalt als zijn wind niet waait.

Interactieve tewaterlating

Vrijdagmiddag 26 juli 16:00 uur werd het drijvende Aeolische eiland afgemeerd voor de Vlaardingse Driesluizen. Bij deze gelegenheid werd het publiek uitgenodigd om deel te nemen aan de interactieve tewaterlating van de bamboe constructie met een doorsnede van 12 meter en een hoogte van 3 meter.

En als je goed luisterde hoorde je hoe zijn instrument, door de wind in beweging gebracht, fluitende geluiden maakte die ver in de omtrek hoorbaar waren. Aan de balie van de molen hing inmiddels op soortgelijke wijze een plooirok te wapperen en ook daar hoorde je zijn muziek ...